Bugun...
19.01.2016 - Selçuk-Efes Kent Belleği Yayınları-1


Mutahhar AKSARI ANKARAdan YAZIYOR
muaksari@yahoo.com
 
 

facebook-paylas
Tarih: 19-01-2016 10:07

Ayasuluğ

     İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Sayın Doç. Dr. Cahit Telci’nin “Ücrâ Yerde ve Deniz Kenârında İhtiyatlı Mahalde Bir Şehir Ayasuluğ”(*) adlı doktora tezinin okumasını soluklana soluklana daha yeni bitirdim. Çünkü, yüzlerce kaynak, dipnot, fotoğraf, gravür ve bir o kadar açıklayıcı tablolardan oluşmuştu. Hiçbir cümlesini atlamamam gerekiyordu. Hak ettiği değeri vermeli ve sizlere olabildiğince doğru biçimde tanıtmalıydım. 
   Eski Belediye Başkanı Sayın Hüseyin Vefa Ülgür’ün de dediği gibi “Bugünkü adıyla Selçuk, 1914 yılı öncesi ve bütün Türk dönemi boyunca Ayasuluğ, Türklerden önce Efes olarak tanına bu şehir, ülkemizin tarihi mirası en zengin şehirlerinden biri” olup, “kentlilik bilincinin oluşmasını sağlayacak Selçuk-Efes Kent Belleği” yayınlarının ilkiydi. Çok doğru ve yerinde, bir kadar anlamlı bir yapıtla karşı karşıyaydım.
     Telci; “Önsöz”de öncelikle tezinin yayınını bir türlü gerçekleşememesinden dolayı kendisini “… zaman zaman Ayasuluğ’a ihanet etmekle suçlamış çalışmanın babası Sayın Prof. Dr. İsmail Aka”ya, ardından “Eski Tekel binasında Selçuk-Efes Kent Belleği isimli bir kent arşivinin kurulmasını projesinin arkasında” duran ve “Bu çalışmanın ortaya çıkmasını sağlayan Selçuk Belediye Başkanı Sayın Hüseyin Vefa Ülgür”e, “Kültür İşleri Dairesinin gayretli görevlileri Sayın Öznur Çalıkuşu, Arkeolog Yusuf Savaş ve diğer görevlilere” ve “Falkner’in eserinde yer alan gravürleri kitabın aslından tarattırarak vermek lütfunda” bulunan “Sayın Hasan Âli Göksoy”a ve eşi Sibel Telci’ye de teşekkür ediyor.  
     Niye bu denli uzun anlattım? Çünkü, doktora çalışması akademik yaşamın en meşakkâtli, yorucu bir sürecidir. Selçuk gibi çok değişik dönemleri yaşamış bir kente ilişkin olursa, bu süreç daha da zordur…
*** 
     Telci; “beş tanesi XV. üç tanesi de XVI. yüzyıla ait olmak üzere sekiz tane mufassal tahrir defteri”ni inceliyor. Sonra  toplam 4 tane olan “vakıf defterleri”ne yöneliyor. Falkaner’in aslından taratılmış 7 gravürünü, 1 haritasını, Le Bruyn ile Robert Walsh’in gravürlerini sunuyor. Kent Belleği’nin arşivinden 16, kendi çektiği 39 fotoğrafla görselliği sağlıyor. Anlatılanlar gözünüzün önüne geliveriyor hemen. 
    Telci; “Giriş”ten sonra 1. Bölüm’de “XV-XVI. Yüzyıllarda Ayasuluğ Şehri”nin “Genel Özellikleri”ni aktarıyor. “Ayasuluğ Limanı”nın gelişimini adım adım izliyorsunuz. “Ticaret” yaşamı “Dükkânlar, Pazar-Çarşı –özellikle ‘Mesleki Zümreler’ çok ilginç gelecektir-“, alınan vergiler, “Başhâne, Mumhâne ve Bozahâne, Tahunhâne”ler üzerinden veriliyor. 2. Bölüm; “Mahalleler ve Nüfus”a ayrılmış. Toplam 13 mahalle, “Şehir etrafında Meskûn Gruplar” ve nüfusun değişimi tablolar, grafiklerle verilmiş. “Ayasuluğ’da Köleler” başlığı altında kentin farklı bir yönünü öğreniyorsunuz:“Köle ticaretinin yanında, bir şehirde azaldı köleler bulunuyor olması, şehirde ekonomik seviyesi yüksek kişilerin bulunduğunun da bir göstergesi” imiş meğer… 3. Bölüm; “Ayasuluğ Şehrinin Fiziki Görünümü Mimari Yapılar”ına ayrılmış. “Câmiler, Mescidler, Hamamlar, Zâviyeler, İmâret, Dârülhuffâzlar, Türbeler” tek tek incelenmiş. Fotoğrafları çekilmiş. Bulunanların eski fotoğrafları da kullanılmış. 
    Korunamamış eserlerle üzülüyor, korunanlarla seviniyorsunuz. Daha çok yapılacak işler olduğunun farkına varıyorsunuz. Kenti gezdirecek rehberleri niye yok Selçuk’un diye soruyorsunuz. Telci’nin önerilerine katılıyorsunuz. Telci’nin “Önsöz”deki ilk cümlesine sonuna kadar hak veriyorsunuz:“Ayasuluğ (Bugünkü Selçuk) halen şehre girenlere hayranlık uyandıran birçok mimârî varlığı ile dikkatleri çekecek kadar şanslı bir şehir olmakla beraber, öte taraftan tarihin her türlü unutulmuşluğunun getirdiği olumsuzluklar ile, bir kadar da şanssız bir şehirdir.”
     Telci’nin bu değerli, uzun emekler sonucu bilim dünyasına kazandırılmış doktora çalışmasını okuduktan sonra Selçuk’a daha farklı bir gözle bakacağım… 
     Ülgür’ün “Bu çalışmaların bizden sonraki yöneticiler ve kuşaklar tarafından da kesintisiz devam ettirilmesi dileği”nin gücüm yettiği kadar izleyicisi olacağım…
     Hele UNESCO Dünya Kültür Mirası listesindeki bir Selçuk’ta yaşıyor ve seviyor olmak hepimizi daha duyarlı kılacaktır, umarım…            

________ 
* Ücrâ Yerde ve Deniz Kenârında İhtiyatlı Mahalde Bir Şehir AYASULUĞ (SELÇUK) (XV-XVI. YÜZYILLAR), Cahit Telci, Selçuk Belediyesi Selçuk-Efes Kent Belleği Yayınları:1, Birinci Basım: Mayıs 2010, İstanbul, 236 sayfa. 
  



Bu yazı 1631 defa okunmuştur.

YORUMLAR

Henüz Yorum Eklenmemiştir.Bu Haber'e ilk yorum yapan siz olun.

YORUM YAZ



9 + 9 =

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

HABER ARA
SON YORUMLANANLAR HABERLER
ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
EFESDOSTTV ARŞİVİ
FOTO GALERİ
GÜNDEM'DEN BAŞLIKLAR
YUKARI